ไม่ว่าจะเป็นวันที่แดดแรงหรือในค่ำคืนที่สายฝนเทลงมาจนถนนเริ่มปริ่มน้ำ สิ่งหนึ่งที่คนหาดใหญ่ไม่เคยขาดคือ ‘น้ำใจ’ ที่หยิบยื่นให้กันอยู่เสมอ เราเห็นภาพเหล่านี้ซ้ำๆ ในทุกครั้งที่เมืองพบกับวิกฤต พลังแห่งความปรารถนาดีที่เป็นดีเอ็นเอของคนในพื้นที่นี้เองคือต้นทุนล้ำค่าที่หาซื้อไม่ได้จากที่ไหน และจะเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ทำให้เมืองของเราน่าอยู่ขึ้นอย่างยั่งยืน
หากเราสามารถเปลี่ยนน้ำใจที่เป็นวิถีปกติของพวกเรา ให้กลายเป็นเครื่องมือที่ช่วยพัฒนาเมืองได้จริงล่ะ? ขอพาไปรู้จักกับ ‘CopenPay’ ระบบจากเมืองโคเปนเฮเกน (Copenhagen) ประเทศเดนมาร์ก ที่พิสูจน์แล้วว่า น้ำใจและการทำเพื่อส่วนรวม สามารถกลายเป็นสกุลเงินที่มีมูลค่ามหาศาล และเปลี่ยนอนาคตของเมืองได้จริงหากรู้วิธีที่จะตอบแทนอย่างชาญฉลาด
เปลี่ยนหัวใจอาสาให้เป็นแต้มต่อทางชีวิต
CopenPay คือแคมเปญที่เปลี่ยนการกระทำความดีเพื่อสิ่งแวดล้อม ให้กลายเป็นสิทธิประโยชน์ทางเศรษฐกิจ โดยมีกติกาง่ายๆ เพียงแค่คุณทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อเมือง เช่น การเลือกเดินหรือปั่นจักรยานแทนการใช้รถส่วนตัว การช่วยคัดแยกขยะในที่สาธารณะ หรือแม้แต่การเป็นอาสาสมัครช่วยดูแลพื้นที่ส่วนรวม
รางวัลที่เขาได้รับไม่ใช่แค่คำชม แต่คือการนำหลักฐานความดีอย่างรูปถ่ายไปแลกรับกาแฟฟรี มื้อเที่ยงฟรี หรือสิทธิ์เข้าชมสถานที่สำคัญได้ทันที หัวใจสำคัญคือระบบนี้ทำงานบนพื้นฐานของความเชื่อใจ ซึ่งในทางจิตวิทยาเรียกสิ่งนี้ว่าการสร้างความภาคภูมิใจในตนเองผ่านการทำความดีที่เมืองรับรู้และมองเห็นคุณค่าอย่างเป็นรูปธรรม แทนที่จะใช้กฎบังคับหรือการลงโทษ แต่เครื่องมือนี้เลือกใช้แรงจูงใจเชิงบวก เพื่อให้คนรู้สึกว่าการทำดีต่อเมืองเป็นเรื่องที่สนุกและได้รับความคุ้มค่ากลับคืนมา
เมืองดีขึ้นด้วยน้ำใจคนในพื้นที่
ผลของแคมเปญนี้พบว่า พลังแห่งการทำความดีทำให้คนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวอยากมีส่วนร่วมมากขึ้น ส่งผลให้เมืองสะอาดขึ้นอย่างเห็นได้ชัดโดยที่รัฐไม่ต้องเพิ่มงบประมาณมหาศาลในการจ้างคนกวาดขยะเพิ่ม ที่สำคัญร้านค้าท้องถิ่นมียอดขายดีขึ้นเพราะได้รับแรงสนับสนุนจากกลุ่มคนใจดีเหล่านี้ ซึ่งเป็นการสร้างแบรนด์ของเมืองให้แข็งแกร่งในฐานะเมืองที่มีจิตสำนึกร่วมระดับสากล และทำให้ผู้คนรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของความสำเร็จในการพัฒนาเมืองร่วมกัน
มองหาดใหญ่ผ่านเลนส์CopenPay
หากหาดใหญ่จะนำเครื่องมือนี้มาใช้ เรามีต้นทุนเมืองและความผูกพันของผู้คนที่แข็งแกร่ง ซึ่งพร้อมจะถูกเปลี่ยนเป็นรางวัลที่ถูกใจ
เริ่มจาก Gastronomy Magnet หรือพลังแห่งรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ รางวัลของหาดใหญ่สามารถเป็นเข่งพิเศษจากร้านติ่มซำ หรือสิทธิพิเศษในร้านอาหารท้องถิ่นเพื่อตอบแทนคนที่เลือกเดินเท้าในเมือง การส่งเสริมให้คนเดินเท้าแทนการใช้รถไม่เพียงช่วยลดมลพิษ แต่ยังเป็นการช่วยให้ร้านค้าตึกแถวรายทางได้กลับมาคึกคักอีกครั้ง
และที่สำคัญที่สุดคือ Multicultural Synergy หรือพลังแห่งพหุวัฒนธรรมของหาดใหญ่ที่เป็นจุดแข็งที่สุดของเรา การอาสาดูแลย่านประวัติศาสตร์หรือการร่วมกิจกรรมสืบสานวัฒนธรรมไทย-จีน-มลายู คือต้นทุนทางสังคมที่ยิ่งใหญ่ หากเมืองสามารถเปลี่ยนน้ำใจในการดูแลย่านเหล่านี้ให้กลายเป็นสิทธิประโยชน์ในการใช้บริการของเมือง เราจะไม่ใช่แค่ได้ย่านที่สวยงามและสะอาดขึ้นเท่านั้น แต่เราจะได้สังคมที่คนรุ่นใหม่และคนรุ่นเดิมเชื่อมโยงกันด้วยความภาคภูมิใจในรากเหง้าของตนเองผ่านกิจกรรมที่สร้างสรรค์ร่วมกัน
พลังบวกนี้จะเวิร์คไหมสำหรับบ้านเรา
ในแง่ของข้อดี การนำโมเดลนี้มาใช้จะกระตุ้นเศรษฐกิจในชุมชนอย่างทั่วถึง โดยร้านค้าเล็กๆ จะได้รับลูกค้ากลุ่มใหม่ที่มีจิตสำนึกดี และเป็นการแก้ปัญหาเมืองด้วยจิตวิทยาการเสริมแรงทางบวก แทนการใช้กฎบังคับหรือบทลงโทษ ซึ่งจะช่วยยกระดับหาดใหญ่สู่การเป็นเมืองอัจฉริยะที่ขับเคลื่อนด้วยหัวใจของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง
อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่ต้องเผชิญคือการสร้างระบบที่โปร่งใสและต่อเนื่อง ซึ่งต้องการความร่วมมืออย่างจริงจังจากทั้งภาคส่วนท้องถิ่นและเครือข่ายร้านค้าท้องถิ่นที่พร้อมจะสนับสนุนพลังแห่งการทำความดีนี้ไปด้วยกันในระยะยาว รวมถึงการออกแบบระบบรางวัลที่จูงใจคนในแต่ละช่วงวัยได้อย่างครอบคลุม
เมื่อการทำดีคือการลงทุนให้บ้านเกิด
CopenPay บอกเราว่าเมืองจะน่าอยู่ขึ้นเมื่อคนรู้สึกว่าการทำดีต่อเมืองเป็นเรื่องที่คุ้มค่า หากหาดใหญ่เริ่มนำแนวคิดนี้มาใช้โดยปรับให้เข้ากับน้ำใจดั้งเดิมที่มีอยู่ในตัวพวกเราทุกคนอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นการดูแลความสะอาดหน้าบ้าน การเดินเท้าไปกินอาหารเช้าเพื่อลดควันดำ หรือการช่วยกันพิทักษ์รักษาย่านพหุวัฒนธรรมให้คงอยู่
เราจะไม่ใช่แค่เมืองที่ค้าขายเก่งที่สุดในภาคใต้ แต่จะเป็นเมืองที่มีทุนทางสังคมเข้มแข็งที่สุด ซึ่งนี่คือแม่เหล็กตัวจริงที่จะดึงดูดคนรุ่นใหม่ให้กลับมาสร้างความสุขและความมั่นคงให้หาดใหญ่บ้านเราได้อย่างยั่งยืน เหมือนกับที่เราเคยมอบน้ำใจให้กันในวันที่มีวิกฤต แต่วันนี้เราจะมอบน้ำใจให้เมืองเพื่อสร้างอนาคตที่สดใสกว่าเดิม
อ้างอิง
– Copenhagen Visitor Service. (2024). CopenPay: Transforming green action into cultural rewards.
#HeartYaiComeback #HugHeartYai
#CurioCity #HatyaiConnext #HatyaiLifestyle
#CopenPay #หาดใหญ่ #น้ำใจ #ความดี #จิตอาสา