อดทนจนเป็นดีเอ็นเอ จากคิวแมสก์ถึงคิวน้ำมัน สำรวจกลไกความอึดของคนหาดใหญ่ผ่านสารพัดคิวในยุคข้าวยากหมากแพง

หากขับรถผ่านปั๊มน้ำมันช่วงนี้คงคุ้นตากับภาพขบวนรถที่ต่อคิวยาวเหยียดทะลักล้นออกมาบนถนน ภาพการต่อแถวรอคอยแบบนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ เพราะถ้าเราลองมองย้อนกลับไปในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ชีวิตของชาวหาดใหญ่และคนไทยดูเหมือนจะผูกพันอยู่กับการรอคอยมาโดยตลอด

ต่อคิวรอการพัฒนา ต่อคิวซื้อแมสก์รักษากาย ต่อคิวฉีดวัคซีนกันตาย ต่อคิวรับเงินเยียวยาที่ขาดหาย และล่าสุดต้องมาต่อคิวเติมน้ำมันให้เต็มถัง เพราะพรุ่งนี้ราคากำลังจะพุ่งขึ้นอีกครั้ง

ราวกับว่าความอดทนและการรอคอยได้หล่อหลอมจนกลายเป็นดีเอ็นเอหลักของคนเมืองนี้ไปแล้วโดยปริยาย

เมืองที่ถูกแช่แข็งผ่านกาลเวลา

ความคุ้นชินกับการรอคอยของชาวหาดใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วข้ามคืน หากมองในมุมมองของการพัฒนาเมือง หาดใหญ่มีสภาพคล้ายกับเมืองที่ถูกหยุดเวลาเอาไว้ โครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่หรือนโยบายพลิกฟื้นเศรษฐกิจมักจะเดินทางมาถึงล่าช้ากว่าพื้นที่ส่วนกลางเสมอ ประชาชนในพื้นที่จึงต้องซึมซับความอดทนผ่านการรอคอยความเจริญที่ค่อยๆ ก้าวเดินมาอย่างเชื่องช้า ความรู้สึกของการเป็นเมืองที่ต้องรอการจัดสรรทรัพยากรได้หล่อหลอมให้ผู้คนมีภูมิต้านทานต่อความล่าช้าไปโดยปริยาย

ทฤษฎีโครงสร้างอำนาจในหางแถว

หากนำปรากฏการณ์นี้มาอธิบายผ่านมุมมองทางสังคมวิทยา การรอคอยไม่ใช่แค่เรื่องของอุปนิสัยส่วนบุคคล มันยังสัมพันธ์กับโครงสร้างอำนาจและการกระจายทรัพยากรอย่างลึกซึ้ง นักวิชาการด้านสังคมวิทยาชี้ให้เห็นว่าผู้ที่ถือครองทรัพยากรหรือผู้กำหนดนโยบายมักจะเป็นผู้ควบคุมเวลา ส่วนประชาชนในพื้นที่ห่างไกลมักจะตกอยู่ในสถานะของผู้ที่ต้องรอรับการแบ่งปัน เราจึงได้เห็นภาพของคนหาดใหญ่ที่ต้องใช้ความอดทนอย่างหนักในการฝ่าฟันวิกฤตต่างๆ ด้วยตัวเองก่อน ไม่ว่าจะเป็นการยืนรอรับของบริจาคช่วงน้ำท่วม หรือการเฝ้ารอเงินชดเชยค่าซ่อมบ้านที่ได้มาไม่สมเหตุสมผล สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงกลไกเชิงโครงสร้างที่ผลักให้คนในพื้นที่ต้องประนีประนอมและยอมรับสถานะผู้รอคอยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

กลไกเอาตัวรอดผ่านความอึด

การต้องเผชิญกับวิกฤตซ้ำซาก ทั้งโรคระบาด อุทกภัย และภาวะเศรษฐกิจฝืดเคือง ได้เปลี่ยนรูปแบบการรอคอยให้กลายเป็นกลไกการเอาตัวรอดทางจิตวิทยา เมื่อปัจจัยภายนอกระดับมหภาคเป็นสิ่งที่อยู่นอกเหนือการควบคุม ชาวหาดใหญ่จึงเรียนรู้ที่จะปรับตัวด้วยความอดทนขั้นสูงสุด การต่อคิวเติมน้ำมันหลายชั่วโมงเพื่อประหยัดเงินเพียงไม่กี่บาท หรือการทนรอความช่วยเหลือที่มาไม่ถึงเสียที จึงไม่ใช่การยอมจำนนต่อโชคชะตา เป็นสัญชาตญาณของการดิ้นรนเพื่อรักษาผลประโยชน์เล็กๆ น้อยๆ ในยุคที่ข้าวยากหมากแพง การเก็บหอมรอมริบความหวังผ่านการรอคอยกลายเป็นวิธีรักษาสมดุลทางจิตใจเพื่อให้สามารถใช้ชีวิตต่อไปได้ในแต่ละวัน

จากผู้รอคอยสู่ผู้ขับเคลื่อนเมือง

วัฒนธรรมการรอคอยที่ฝังรากลึกอยู่ในดีเอ็นเอของคนหาดใหญ่คือเครื่องพิสูจน์ถึงความอึดและพลังใจที่ไม่ยอมแพ้ต่ออุปสรรค แม้ภาพของการเข้าคิวยาวเหยียดหน้าปั๊มน้ำมันจะสะท้อนถึงความเหนื่อยล้าในการแบกรับค่าครองชีพ ในอีกมุมหนึ่งมันก็จุดประกายให้เห็นถึงความพยายามในการสู้ชีวิตของคนบ้านเรา

เมื่อถึงจุดที่การรอคอยความช่วยเหลือจากภายนอกไม่สามารถตอบโจทย์ได้ทันท่วงที พลังความอดทนเหล่านี้กำลังค่อยๆ แปรเปลี่ยนเป็นการรวมกลุ่มช่วยเหลือเกื้อกูลกันเอง เป็นความเข้มแข็งของภาคพลเมืองที่พร้อมจะลุกขึ้นมาซ่อมแซมและขับเคลื่อนเมืองด้วยสองมือของตัวเอง โดยไม่ต้องรอให้ใครมากดปุ่มเดินหน้าเวลาที่ถูกแช่แข็งไว้อีกต่อไป

อ้างอิง

– Schwartz B (1975) Queuing and Waiting: Studies in the Social Organization of Access and Delay

– Prachachat (2026) วิกฤตค่าครองชีพ ดันคนแห่ต่อคิวเติมน้ำมันแน่นปั๊มก่อนปรับราคาขึ้น

#HatyaiConnext #เศรษฐกิจหาดใหญ่ #สังคมวิทยา #การพัฒนาเมือง #น้ำท่วมหาดใหญ่ #ราคาน้ำมัน #คนหาดใหญ่