เคยสงสัยไหมว่า ทำไมหาดใหญ่ฝนตกไม่กี่ชั่วโมงน้ำก็เริ่มเอ่อ? ทำไมพื้นที่ที่ไม่เคยท่วมกลับท่วม? และทำไมงบประมาณแก้ปัญหาน้ำท่วมที่ลงไปมหาศาล ดูเหมือนจะไม่ช่วยอะไรเลยในระยะยาว? คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่ ปริมาณฝนเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่กติกาของเมืองที่หายไปกว่า 14 ปี
ความจริงที่น่าตกใจของคนหาดใหญ่
ความจริงที่หลายคนอาจไม่เคยรู้คือ กฎกระทรวงผังเมืองรวมเมืองหาดใหญ่ ได้หมดอายุบังคับใช้ลงอย่างสมบูรณ์ไปตั้งแต่วันที่ 5 มิถุนายน 2555 ทำให้ตลอดเวลาที่ผ่านมา เมืองหาดใหญ่ตกอยู่ในสภาวะสุญญากาศของผังเมืองเฉพาะพื้นที่ แม้ต่อมาจะมีผังเมืองรวมจังหวัดสงขลา พ.ศ. 2560 ออกมาใช้บังคับ แต่ก็เป็นเพียงภาพกว้างระดับจังหวัดที่ไม่สามารถลงรายละเอียดควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดินในระดับโซนย่อย หรือจัดการปัญหาน้ำท่วมและการขยายตัวของเมืองหาดใหญ่ได้ละเอียดเพียงพอ
เมื่อขาดกฎหมายกำกับที่ตรงจุด การพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ การถมที่ดิน หรือการขยายเมืองตลอดทศวรรษที่ผ่านมา จึงเกิดขึ้นโดยขาดการมองภาพรวม ส่งผลให้สิ่งปลูกสร้างใหม่ๆ เข้าไปขวางทางน้ำโดยไม่รู้ตัว จากแก้มลิงธรรมชาติกลายเป็นคอนกรีต จากทางน้ำหลากกลายเป็นหมู่บ้าน ผลลัพธ์คือเมื่อน้ำไม่มีที่ไป มันจึงไหลเข้าบ้านเราแทน
เมื่อการระบายน้ำไม่ใช่คำตอบสุดท้าย
ที่ผ่านมา แนวทางการแก้ปัญหาของเรามักเน้นไปที่การเร่งระบายน้ำออกจากเมืองให้เร็วที่สุด ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุและทำลายระบบนิเวศ ขาดการมองวงจรของน้ำในระดับลุ่มน้ำ ผลที่ได้คือน้ำท่วมหนักที่ปลายน้ำ และเกิดภัยแล้งซ้ำซากที่ต้นน้ำ เพราะเราไม่ได้เก็บกักน้ำไว้ใช้ตามวิถีธรรมชาต
ถึงเวลาแล้วที่พวกเราชาวสงขลา-หาดใหญ่ต้องเลิกฝากความหวังไว้กับกฎหมายภาพกว้างที่ไม่ทันสมัย แล้วลุกขึ้นมาออกแบบ ผังเมืองรวมเมืองหาดใหญ่ฉบับประชาชน ด้วยมือของคนในพื้นที่เอง เพราะไม่มีใครจะรู้ทางไหลของน้ำ รู้จุดต่ำสุดของซอย หรือรู้วิถีชีวิตของชุมชน ได้ดีไปกว่าพวกเราที่อยู่ที่นี่ทุกวัน
ทางรอดเดียวคือผังเมืองฉบับประชาชน
สภาเศรษฐกิจหาดใหญ่ร่วมกับภาคเครือข่าย จึงขอเปิดพื้นที่ระดมสมองครั้งสำคัญที่สุดช่วงต้นปี เพื่อจัดทำร่างผังเมืองฉบับประชาชนเพื่อแก้ปัญหาอุทกภัยอย่างบูรณาการ
ไม่ใช่การนั่งฟังเลกเชอร์ แต่คือการลงมือทำร่วมกับนักวิชาการที่จะมาช่วยแปลงเสียงของประชาชนให้เป็นหลักการวิชาการที่ถูกต้อง โดยในช่วงเช้าจะเป็นการสัมมนาวิชาการเพื่อเข้าใจภูมิอากาศ ภูมิประเทศ และวงจรน้ำ นำโดย ผศ.ดร.ทพ.ประกาศ สว่างโชติ (อดีตอาจารย์ภาควิชาชีววิทยา) และ ผศ.ดร.เจริญศักดิ์ แซ่ไว่ จากคณะวิทยาศาสตร์ ม.อ.
ร่วมกับทีมสถาปนิกและผู้เชี่ยวชาญด้านผังเมือง ได้แก่ อาจารย์มงคล ชนินทร สงขลา (อาจารย์พิเศษหลักสูตรสาขาวิชาการผังเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มทร.ศรีวิชัย) อาจารย์ศุภกร อักษรสว่าง (กลุ่มสถาปนิกพัฒนาเมือง Songkhla Urban Lab) และ อาจารย์ธนิชา นิยมวัน (อาจารย์พิเศษภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) ดำเนินรายการโดย นายบัญชร วิเชียรศรี จากศูนย์กิจการนานาชาติและสื่อสารองค์กร ม.อ.
วาระเปลี่ยนเมือง30มกราคมนี้
ช่วงบ่ายจะเป็นเวทีระดมความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อร่างผังเมืองร่วมกัน ตรงไหนควรสงวน ตรงไหนควรพัฒนา ท่านสามารถใส่ข้อมูลจริงจากประสบการณ์ตรงลงไปเพื่อให้ผังเมืองนี้สมบูรณ์ที่สุด
และในช่วงเย็นเราจะเปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นจากตัวแทนพรรคการเมืองที่จะมารับฟังเสียงสะท้อนจากคนในพื้นที่ เพื่อนำข้อเสนอเหล่านี้ไปผลักดันเป็นนโยบายระดับชาติต่อไป อย่าปล่อยให้คำว่าน้ำท่วมเป็นเรื่องของเวรกรรม แต่มันคือเรื่องของการกระทำที่เลือกเองได้ มาร่วมกันขีดเส้นอนาคตสงขลา-หาดใหญ่ ก่อนที่ภัยพิบัติครั้งหน้าจะมาถึง
สำหรับท่านใดที่ไม่สะดวกเดินทาง สามารถแสดงข้อเสนอใต้คอมเมนต์นี้ ข้อมูลของท่านจะถูกนำเข้าไปประกอบแผนร่างฉบับนี้
🗓 วันศุกร์ที่ 30 มกราคม 2569
⏰ เวลา 08.30 – 16.30 น.
📍 ณ ห้อง 1402 ชั้น 14 อาคาร 1 ศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ (อาคาร LRC) สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
👉 ผู้สนใจลงทะเบียนผ่านฟอร์มใต้โพสต์นี้
📞 หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่โทร 081-2763107
#HatyaiConnext #CurioCity
#HatyaiEconomicForum #ผังเมืองหาดใหญ่ #น้ำท่วมหาดใหญ่
#หาดใหญ่2026