ภาพจำของเมืองหาดใหญ่หลังอุทกภัยอาจดูเหมือนการกลับเข้าสู่สภาวะปกติ ถนนสายหลักได้รับการทำความสะอาด ย่านพาณิชยกรรมเริ่มกลับมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจอีกครั้ง ร่องรอยความเสียหายยังคงซ่อนตัวอยู่ในพื้นที่เปราะบางรอบนอก
สิ่งหนึ่งที่คนหาดใหญ่ยังไม่รู้คือมูลนิธิกระจกเงายังคงปักหลักทำงานในพื้นที่อย่างเงียบๆ เพื่อทำหน้าที่สะท้อนภาพปัญหาที่มักถูกหลงลืม วิกฤตภัยพิบัติไม่ได้พรากไปเพียงทรัพย์สินทางกายภาพ สิ่งที่กระแสน้ำกวาดต้อนไปด้วยคือโอกาสและพื้นที่การเรียนรู้ของเยาวชน กรณีศึกษาของโรงเรียนวัดชลธารประสิทธิ์ ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ คือภาพสะท้อนที่ชัดเจนที่สุดเมื่อห้องสมุดและอุปกรณ์การเรียนถูกโคลนตมทำลายจนหมดสิ้น
ช่องว่างทางการศึกษาหลังภัยพิบัติ
ความสูญเสียจากน้ำท่วมส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างพื้นฐานทางการศึกษา ชี้ให้เห็นว่าชุมชนรอบนอกมักขาดแคลนทรัพยากรในการฟื้นฟูตนเอง ห้องสมุดที่เคยเป็นแหล่งบ่มเพาะปัญญาของโรงเรียนวัดชลธารประสิทธิ์ตกอยู่ในสภาวะที่เรียกว่าห้องสมุดไม่ได้ ไร้ซึ่งหนังสือให้อ่านและขาดแคลนอุปกรณ์เสริมทักษะ ภาวะขาดแคลนพื้นที่ปลอดภัยสำหรับการเรียนรู้ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางปัญญาและอารมณ์ของเด็กปฐมวัย การเร่งสร้างพื้นที่ใหม่เพื่อฟื้นฟูสภาพแวดล้อมทางการศึกษาจึงเป็นวาระเร่งด่วนที่ต้องอาศัยกลไกความร่วมมือจากภาคประชาสังคม
ระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้
มูลนิธิกระจกเงาได้ออกแบบแนวทางการฟื้นฟูผ่านกรอบคิดการเรียนรู้เชิงบูรณาการ ภายใต้คอนเซปต์ Read Play Learn พื้นที่แห่งใหม่นี้ถูกออกแบบให้การอ่าน การเล่น และการพัฒนาทักษะเชื่อมโยงกันอย่างเป็นธรรมชาติ องค์ประกอบของพื้นที่ครอบคลุมตั้งแต่ห้องสมุดนิทานสำหรับเด็กปฐมวัย มุมคอมพิวเตอร์ พื้นที่บอร์ดเกมและของเล่นเสริมพัฒนาการ รวมไปถึงการเพ้นท์ผนังเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตร กระบวนการนี้สอดคล้องกับจิตวิทยาพัฒนาการที่เชื่อว่าเด็กจะสามารถเรียนรู้และเยียวยาบาดแผลทางจิตใจจากภัยพิบัติได้ดีที่สุดผ่านพื้นที่ที่อนุญาตให้พวกเขาได้เล่นและมีปฏิสัมพันธ์อย่างอิสระทั้งในห้องเรียนและลานกิจกรรมกลางแจ้ง
ทุนทางสังคมและการลงมือทำ
การประกอบร่างสร้างพื้นที่แห่งนี้ต้องอาศัยการระดมทุนทางสังคมผ่านเครือข่ายอาสาสมัคร โครงการเปิดรับพลเมืองจำนวน 30 คนเพื่อร่วมภารกิจทาสี ติดตั้งสื่อ จัดวางเฟอร์นิเจอร์ และจัดกิจกรรมร่วมกับเยาวชนในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ถึง 1 มีนาคม 2569 อาสาสมัครจะได้รับใบรับรองและชั่วโมงจิตอาสาพร้อมสวัสดิการอาหารและรถรับส่งจากศูนย์สันติภาพศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ผู้ที่สนใจสามารถลงทะเบียนสมัครได้ที่ลิงก์ใต้คอมเมนต์ หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่หมายเลข 094-841-1453
สำหรับพลเมืองที่ต้องการร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูในมิติอื่น สามารถสมทบทุนสนับสนุนได้ที่บัญชี 507-410183-8 ชื่อบัญชี โครงการภัยพิบัติโดยมูลนิธิกระจกเงา
การร่วมมือกันในครั้งนี้คือการเปลี่ยนผ่านเมืองที่หยุดชะงักสู่การสร้างความหวังครั้งใหม่ให้เยาวชน
อ้างอิง
– ข้อมูลและภาพจาก มูลนิธิกระจกเงา
– Cutter S L et al (2003) Social Vulnerability to Environmental Hazards
#HatyaiConnext #มูลนิธิกระจกเงา #ห้องสมุดกระจกเงา #ฟื้นฟูเมืองหาดใหญ่ #ทุนทางสังคม #สังคมวิทยาเมือง #พื้นที่การเรียนรู้ #อาสาสมัคร