กุมภาฯ เวลาเดินไว สภาวะเวลาบิดเบี้ยวและบาดแผลร่วมทางสังคมของชาวหาดใหญ่

ปฏิทินเดือนกุมภาพันธ์กำลังจะหมดลงด้วยความรู้สึกที่รวดเร็วกว่าปกติ การที่เวลากระโดดข้ามนี้ไม่ใช่เพียงความรู้สึกส่วนบุคคล หากเป็นสภาวะร่วมของคนหาดใหญ่ที่เพิ่งผ่านพ้นวิกฤตอุทกภัยครั้งใหญ่ ร่องรอยของดินโคลนและซากความเสียหายเพิ่งถูกชำระล้าง ท่ามกลางจังหวะชีวิตที่ต้องรีบเร่งกลับเข้าสู่สภาวะปกติ หลายคนยังคงติดอยู่ในห้วงเวลาแห่งความสับสนและรู้สึกว่าเวลาเดินหน้าไวเกินกว่าจะตั้งตัวรับมือกับแผนการชีวิตในปีใหม่

จิตวิทยาของการรับรู้เวลา

ความรู้สึกที่ว่าเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็วสามารถอธิบายได้ด้วยหลักการ ‘การรับรู้เวลา’ เมื่อมนุษย์ตกอยู่ในสภาวะเอาชีวิตรอดหรือต้องเผชิญกับภาระความเครียดที่ถาโถม สมองจะดึงพลังงานไปจัดการกับวิกฤตตรงหน้าจนเกิดสภาวะภาระทางปัญญาที่หนักอึ้ง ช่วงเวลาแห่งการทำความสะอาดบ้าน ซ่อมแซมทรัพย์สิน และฟื้นฟูจิตใจหลังน้ำท่วมเป็นช่วงที่สมองไม่ได้บันทึกความทรงจำใหม่ที่น่าอภิรมย์ สภาวะดังกล่าวส่งผลให้การรับรู้เวลาของชาวหาดใหญ่หดสั้นลงอย่างผิดปกติ เดือนทั้งเดือนจึงดูเหมือนถูกลบหายไปจากความรู้สึก

สภาวะชะงักงันหลังภัยพิบัติ

วิกฤตน้ำท่วมไม่ได้พรากไปเพียงทรัพย์สินทางกายภาพ สิ่งที่กระแสน้ำพัดพาไปด้วยคือต้นทุนทางเวลา ในขณะที่พื้นที่อื่นเริ่มต้นศักราชใหม่ด้วยการวางเป้าหมายชีวิต ชาวหาดใหญ่จำนวนมากต้องสูญเสียเวลาเหล่านั้นไปกับกระบวนการการฟื้นฟูหลังภัยพิบัติ ความรู้สึกทำอะไรไม่ถูกหรือตามโลกไม่ทันจึงไม่ใช่ความผิดแปลก สิ่งนี้คือผลกระทบทางอารมณ์ที่ตกค้างจากการสูญเสียจังหวะชีวิตปกติ การถูกบังคับให้ต้องเข้มแข็งและรีบกลับมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจในทันทีกลายเป็นแรงกดดันที่ซ้อนทับอยู่บนบาดแผลที่ยังไม่สมานตัว

ความรู้สึกผิดจากความเร่งทางสังคม

ท่ามกลางความพยายามฟื้นตัวยังต้องเจอกับความเร่งทางสังคม โลกยุคปัจจุบันคาดหวังให้ทุกคนก้าวเดินไปข้างหน้าอย่างรวดเร็วและสร้างผลผลิตอยู่ตลอดเวลา การทอดสายตามองผู้คนนอกพื้นที่เริ่มต้นทำตามเป้าหมายปีใหม่ในขณะที่เรายังคงง่วนอยู่กับการซ่อมแซมบ้านเรือน ยิ่งไปกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกผิดเมื่อไม่ได้สร้างผลงาน

อันที่จริงแล้วชาวหาดใหญ่เพิ่งผ่านพ้นบาดแผลร่วมทางสังคมขนาดใหญ่ การอนุญาตให้ตัวเองหยุดนิ่งชั่วคราวเพื่อโอบกอดความสูญเสียและค่อยๆ ประกอบร่างสร้างตัวขึ้นใหม่คือกระบวนการธรรมชาติ การยอมรับว่าเดือนกุมภาพันธ์ที่หายไปคือส่วนหนึ่งของการเยียวยา จะช่วยปลดล็อกความกังวลและทำให้เราพร้อมก้าวเดินต่อไปในจังหวะเวลาที่เหมาะสมกับตนเองอย่างแท้จริง

อ้างอิง

– Droit-Volet S & Gil S (2009) The time-emotion paradox

– Hammond C (2012) Time Warped Unlocking the Mysteries of Time Perception

– Rosa H (2013) Social Acceleration A New Theory of Modernity

#HatyaiConnext

#จิตวิทยาเวลา #น้ำท่วมหาดใหญ่ #การรับรู้เวลา #บาดแผลร่วมทางสังคม