ลบภาพจำรถเมล์ควันดำไปได้เลย เมื่อถนนเมืองสงขลากำลังจะมีรถโดยสารพลังงานไฟฟ้า 100% มาวิ่งให้บริการ นี่คือก้าวสำคัญของการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะที่โดดเด่นทั้งในด้านการรักษ์โลก ควบคู่ไปกับสเปคสุดล้ำ ดีไซน์ที่คิดเผื่อทุกคน พร้อมกางแผนที่เส้นทางเดินรถรอบเมือง ตลอดจนเป็นโมเดลนำร่องที่ขับเคลื่อนด้วยการลงทุนจากภาคเอกชนโดยยังไม่ได้แตะงบประมาณแผ่นดิน
ถือเป็นมูฟเมนต์การพัฒนาเมืองที่น่าจับตามองยิ่ง เมื่อองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) สงขลา เดินหน้าทดลองวิ่งรถบัส EV คันแรกของจังหวัด เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็น ‘สงขลาเมืองสะอาดไร้มลพิษทางอากาศ’ โครงการนี้นับเป็นแสงสว่างปลายอุโมงค์สำหรับคนสงขลาที่โหยหาระบบขนส่งมวลชนที่มีคุณภาพมาอย่างยาวนาน พร้อมเปิดมิติที่น่าสนใจเบื้องหลังรถเมล์ไฟฟ้าคันนี้ว่าฮาร์ดแวร์คันใหม่ของเมืองมีอะไรซ่อนอยู่บ้าง
เคลียร์ชัดดราม่าสติกเกอร์
จากกรณีที่มีการแชร์ภาพรถบัส EV พร้อมสติกเกอร์รูปใบหน้านายกฯ อบจ. แปะอยู่ข้างรถ จนเกิดคอมเมนต์ตั้งคำถามถึงความเหมาะสม ล่าสุดทางด้าน นายฉัตรเพชร ครุอำโพธิ์ รองนายกฯ อบจ.สงขลา ได้ออกมาชี้แจงถึงประเด็นนี้อย่างชัดเจนแล้วว่า รถในรูปเป็นเพียงรถทดลองวิ่งเท่านั้น เมื่อถึงเวลาเปิดให้บริการจริง จะไม่มีการนำสติกเกอร์รูปนายกฯ มาติดที่ตัวรถอย่างแน่นอน
ประกอบกับข้อมูลอ้างอิงจากเพจ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา Songkhlapao เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568 ได้ระบุข้อมูลสำคัญที่ช่วยลบล้างความกังวลของภาคประชาชนไปได้มากคือรูปแบบการบริหารจัดการ โครงการรถบัส EV เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนนี้ เป็นการลงทุนโดยภาคเอกชน 100% โดยในเบื้องต้นไม่ได้ใช้งบประมาณของแผ่นดินหรือภาษีประชาชนแต่อย่างใด เป็นการดำเนินงานร่วมกันระหว่างเอกชนและ อบจ.สงขลา ซึ่งคาดการณ์ว่าค่าบริการเริ่มต้นอาจเก็บเพียงแค่ 2 บาทต่อคนตลอดเส้นทางเท่านั้น
สเปคล้ำสมัยผ่านการวิจัยระดับชาติ
หลายคนอาจจะยังไม่รู้ว่า รถเมล์ไฟฟ้าคันที่นำมาทดลองวิ่งนี้คือรุ่น GEELY Farizon C10E ซึ่งนำเข้าโดยบริษัท ไทยแสงเจริญ เซอร์วิส ผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลงานซ่อมบำรุงรถเมล์ให้ ขสมก. ในปัจจุบัน ความพิเศษคือรถคันนี้เป็นรถต้นแบบที่ร่วมมือกับสถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (SIIT) ในการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ด้านยานยนต์ไฟฟ้าโดยเฉพาะ ก่อนหน้านี้เคยผ่านการทดสอบวิ่งสมรรถนะที่จังหวัดกาญจนบุรีมาแล้ว ในด้านพละกำลังตัวรถขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ 240 kW ทำความเร็วสูงสุดได้ 80 กม./ชม. มาพร้อมแบตเตอรี่ความจุขนาดใหญ่ 338 kWh ที่ชาร์จเต็มหนึ่งครั้งสามารถวิ่งได้ไกลถึง 355 กิโลเมตร ตอบโจทย์การวิ่งรับส่งข้ามอำเภอได้อย่างสบายๆ นอกจากนี้ยังรองรับระบบชาร์จเร็ว DC ด้วยหัวชาร์จ CCS2 พร้อมกันถึง 2 หัว ทำให้การบริหารจัดการรอบรถในอนาคตมีความคล่องตัวสูงมาก
UniversalDesignที่คิดเผื่อทุกคน
มิติของการเป็นเมืองอัจฉริยะที่แท้จริงคือการออกแบบโครงสร้างพื้นฐานที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง รถเมล์ GEELY คันนี้ตอบโจทย์เรื่อง Universal Design อย่างเต็มรูปแบบ ด้วยการเป็นรถเมล์ชานต่ำที่ก้าวขึ้นลงได้ง่าย ไม่ต้องปีนบันไดให้ลำบาก ไฮไลต์สำคัญคือการติดตั้งทางลาดสำหรับวีลแชร์บริเวณประตูกลางซึ่งสอดรับกับเป้าหมายในช่วงทดลองวิ่ง 2 เดือนแรกของ อบจ. ที่เน้นให้บริการกลุ่มเป้าหมายหลักอย่าง นักเรียน ผู้สูงอายุ และผู้ป่วย การมีรถเมล์ที่ผู้ใช้วีลแชร์สามารถเดินทางไปโรงพยาบาลหรือสถานที่ต่างๆ ได้ด้วยตัวเอง ถือเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตและคืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ให้กับพลเมืองทุกคนอย่างแท้จริง
กางแผนที่เส้นทางนำร่อง
เพื่อให้เห็นภาพการเชื่อมต่อของเมืองที่ชัดเจนขึ้น ทางรองนายกฯ อบจ.สงขลา ได้เปิดเผยข้อมูลเส้นทางการเดินรถเบื้องต้นให้ประชาชนได้รับทราบ โดยจะแบ่งออกเป็น 2 เส้นทางหลัก เริ่มจากเส้นทางที่ 1 วิ่งรอบเมืองหาดใหญ่ โดยเริ่มต้นจากสถานีขนส่งหาดใหญ่ มุ่งหน้าสู่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) แวะตลาดนัดเกาะหมีและตลาดน้ำคลองแห ผ่านสนามกีฬาจิระนคร ศูนย์การค้าไดอาน่า เซ็นทรัลหาดใหญ่ ก่อนจะวนกลับมาจอดที่สถานีขนส่งหาดใหญ่อีกครั้ง ส่วนเส้นทางที่ 2 จะเป็นการวิ่งเชื่อมอำเภอ โดยให้บริการจากอำเภอสทิงพระเข้าสู่ตัวเมืองสงขลา ซึ่งถือเป็นเส้นทางที่ครอบคลุมจุดยุทธศาสตร์สำคัญและตอบโจทย์การใช้ชีวิตของคนในพื้นที่ได้อย่างน่าสนใจ
ฮาร์ดแวร์จัดเต็มควบคู่ซอฟต์แวร์ที่ต้องสอบผ่าน
อีกหนึ่งมิติที่ชวนตั้งคำถามเบื้องหลังสติกเกอร์แผ่นใหญ่คือกับดักของการพัฒนาเมืองที่มักจะเน้นเพียง ‘ฮาร์ดแวร์’ การจัดซื้อรถเมล์ EV คันสวยมาวิ่งบนถนน ถือเป็นผลงานที่จับต้องได้ ถ่ายรูปออกสื่อแล้วดูดี ควบคู่ไปกับหัวใจสำคัญที่จะชี้วัดความสำเร็จของระบบขนส่งสาธารณะอย่าง ‘ซอฟต์แวร์’ หรือการบริหารจัดการหลังบ้าน ไม่ว่าจะเป็นความถี่และตรงต่อเวลาของรอบรถ ความครอบคลุมของเส้นทาง โครงสร้างพื้นฐานอย่างสถานีชาร์จไฟฟ้า ตลอดจนแผนการซ่อมบำรุงระยะยาว บทเรียนในอดีตมีให้เห็นนับไม่ถ้วนกับโครงการของรัฐที่เปิดตัวอย่างยิ่งใหญ่พร้อมป้ายชื่อนักการเมืองหรา สุดท้ายกลับถูกจอดทิ้งร้างเป็นสุสานเพราะขาดงบประมาณและวิสัยทัศน์ในการดูแลรักษา ดราม่าครั้งนี้จึงเป็นเหมือนการตีกรอบให้สังคมหันมาจับตาดูว่า นอกจากการทุ่มงบทำการตลาดบนตัวรถแล้ว ระบบนิเวศของการเดินรถถูกคิดเผื่อไว้อย่างยั่งยืนจริงๆ หรือไม่
ค่าเสียโอกาสบนพื้นที่โฆษณาเคลื่อนที่
ในมุมมองของเศรษฐศาสตร์การขนส่งสาธารณะ พื้นที่ว่างด้านข้างและด้านหลังของตัวรถเมล์ ไม่ได้เป็นเพียงแผ่นเหล็กเปล่าๆ หากนับเป็นอสังหาริมทรัพย์เคลื่อนที่ที่มีมูลค่ามหาศาลทางการตลาด หาก อบจ. บริหารจัดการแบบมืออาชีพด้วยการเปิดพื้นที่ตรงนี้ให้ภาคเอกชน ร้านค้า หรือธุรกิจท้องถิ่นในสงขลาเช่าพื้นที่โฆษณา เม็ดเงินรายได้เหล่านั้นสามารถนำกลับมาอุดหนุนค่าโดยสารให้ถูกลงหรือตั้งเป็นกองทุนซ่อมบำรุงรถ EV ในระยะยาวได้ การเลือกใช้พื้นที่พรีเมียมระดับไพรม์โลเคชันนี้ไปกับการโปรโมตภาพลักษณ์ส่วนบุคคลของนักการเมืองแบบฟรีๆ จึงนับเป็นต้นทุนค่าเสียโอกาสก้อนโตที่ชาวสงขลาต้องจ่าย
ก้าวต่อไปของขนส่งมวลชนแดนใต้
การมาถึงของรถเมล์ EV คันนี้ ถือเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความพยายามยกระดับเมือง นอกเหนือจากการเปลี่ยนผ่านจากเครื่องยนต์สันดาปมาเป็นแบตเตอรี่ การมีฮาร์ดแวร์ที่ดีถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ยอดเยี่ยม ควบคู่ไปกับความท้าทายในการพัฒนาซอฟต์แวร์หรือระบบการจัดการเส้นทางและความตรงต่อเวลาให้มีประสิทธิภาพ หากโมเดลนี้ประสบความสำเร็จและผลการทดสอบวิ่งถูกนำไปปรับใช้อย่างรัดกุม สงขลาอาจกลายเป็นต้นแบบของเมืองต่างจังหวัดที่สามารถพลิกโฉมระบบขนส่งสาธารณะด้วยพลังงานสะอาดที่คนทุกเพศ ทุกวัย สามารถใช้งานร่วมกันได้อย่างภาคภูมิใจ
Image Courtesy of องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา Songkhlapao
อ้างอิง
– องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา Songkhlapao (2568) อบจ.สงขลา เปิดตัวรถบัสไฟฟ้า (EV bus) ต้นแบบ พร้อมยกระดับการบริการรถโดยสารสาธารณะไร้มลพิษ
#HatyaiConnext #รถเมล์EV #สงขลา #พัฒนาเมือง #ขนส่งสาธารณะ #SmartCity #GEELY #UniversalDesign